Mactwin consultants zijn experts op securitygebied

Fraude

Bij fraude is er sprake van doelbewust en heimelijk handelen om een niet toegestaan voordeel te verkrijgen. Fraude kan plaatsvinden met geld, goederen, tijd en informatie. De schade voor de benadeelde partij kan groot zijn en is lang niet altijd in geld uit te drukken, bijvoorbeeld als het gaat om reputatieschade. In ernstige gevallen kan zelfs het voortbestaan van de onderneming in gevaar komen.

Fraudedriehoek

Uit onderzoek zijn 3 factoren naar voren gekomen die een belangrijke rol spelen bij het ontstaan van fraude. In de eerste plaats moet de fraudeur in de gelegenheid zijn om fraude te plegen. Daarnaast heeft hij/zij een bepaalde motivatie, zoals geldnood, om fraude te plegen. Tot slot vinden fraudeurs een rechtvaardiging voor hun daad: “Ik werk er hard genoeg voor” of “Het bedrijf maakt toch genoeg winst”. Om de fraude te verhullen, gaat de fraudeur meestal volgens een zorgvuldig bedacht en gecompliceerd plan te werk. Uit de praktijk blijkt dat het juist medewerkers in een bepaalde positie/functie zijn, met veel kennis van procedures, de organisatie en de aanwezige controle instrumenten, die actief op zoek gaan naar fraudemogelijkheden.

Verduistering of diefstal
Bij diefstal eigent iemand zich wederrechtelijk goederen toe, bijvoorbeeld door ze weg te nemen of iemand af te persen. Bij verduistering is er geen sprake van wegnemen. Men heeft het goed immers al onder zich. Bij verduistering wordt misbruik gemaakt van vertrouwen. Dit misbruik maken van vertrouwen is tevens de kern van fraude.

Samenspanning maakt einde aan functiescheiding
Samenspanning bestaat zodra twee of meer personen overeengekomen zijn het misdrijf te plegen. Indien binnen een organisatie functiescheiding wordt ingezet als maatregel om fraude te beperken, dan wordt in het geval van samenspanning deze functiescheiding teniet gedaan. Deze wijze van fraude kan gepaard gaan met gecompliceerde en zorgvuldig opgezette plannen, zoals valsheid in geschrifte, het weloverwogen buiten de administratie laten van transacties of het opzettelijk onjuist informeren van de (interne) accountant.

Gedwongen tot fraude
Fraude met samenspanning of een complot van een ‘grote’ groep is veel moeilijker op te zetten, dan fraude door een individu. De theoretische kans op samenspanning is kleiner omdat pressie en rationalisatie in dat geval voor twee of meer personen moet gelden.

Ontdekken van fraude

De mogelijkheid dat een fraude (tijdig) wordt ontdekt, hangt af van factoren als:

Behendigheid van de dader
Fraudeomvang
Frequentie
Mate van samenspanning
Relatieve belang van de individuele bedragen waarmee is gemanipuleerd
Positie van de betrokkenen
Eventueel genomen maatregelen
Mogelijk overgebleven gelegenheden

Voorkomen van fraude

Om het frauderisico te minimaliseren, is het belangrijk dat ondernemingen de fraudemogelijkheden en de eventuele schade onderkennen. Hiertoe is een quickscan of een R&CSA (Risk & Control Self Assessment) een goed vertrekpunt. Beide zijn hulpmiddelen bij het identificeren, meten monitoren en mitigeren van risico’s. Risico’s en mogelijke gevolgen worden vroegtijdig expliciet gemaakt. M.n. een R& CSA heeft, wegens de intensieve participatie door eigen managers en medewerkers, tot gevolg dat de uitkomsten breed zullen worden gedragen.De (maatwerk) maatregelen die organisaties kunnen treffen om fraude te voorkomen zijn altijd gericht op het beperken van de gelegenheid en het verbeteren van de tijdigheid van ontdekking. Bovendien heeft iedere fraudebeperkende maatregel een relatie met een of meer elementen uit de fraudedriehoek.

Mactwin Security Consultancy heeft veel ervaring met de aanpak, preventie en repressie van fraude. Wij adviseren u graag.